Kısa cevap: IFRA standartları, koku bileşenlerinin farklı ürün kategorilerinde güvenle kullanılabileceği en yüksek oranları belirleyen, koku sektörünün uluslararası öz düzenleme kurallarıdır. Koku alerjenleri ise kozmetik mevzuatına göre belirli eşiklerin üzerinde bulunduğunda ürün etiketinde içerik listesinde ayrıca yazılması gereken koku bileşenleridir.
IFRA nedir?
IFRA (International Fragrance Association), koku sektörünün uluslararası birliğidir. Bilimsel değerlendirmelere dayanarak yayımladığı IFRA Standartları, koku bileşenleri için üç tür kural içerir:
- Yasaklama: Bileşenin kokularda hiç kullanılmaması.
- Sınırlama: Bileşenin ürün kategorisine göre belirlenen en yüksek oranı aşmaması.
- Spesifikasyon: Bileşenin belirli saflık veya kalite koşullarını sağlaması.
IFRA ürün kategorileri nasıl işler?
IFRA, ürünleri cilde temas süresi ve şekline göre 12 kategoriye ayırır. Örneğin dudak ürünleri, parfümler, durulanan ürünler (şampuan, duş jeli) ve cilde temas etmeyen ürünler (mumlar, oda kokuları) farklı kategorilerdedir. Aynı koku, cilde temas etmeyen bir mumda yüksek oranda kullanılabilirken, dudak ürününde çok daha düşük bir sınıra tabi olabilir.
Koku tedarikçileri, her koku için kategori bazında izin verilen en yüksek kullanım oranını gösteren bir IFRA uygunluk belgesi düzenler. Üretici olarak bu belgeyi istemek, ürününüzde güvenli oranı aşmamanızı sağlar.
Kozmetik etiketinde koku alerjenleri
AB'nin 1223/2009 sayılı Kozmetik Ürünler Tüzüğü'ne göre etikette içerik listesinde koku genel olarak "parfum" ifadesiyle yazılır; ancak Ek III'te listelenen belirli koku alerjenleri şu eşiklerin üzerinde bulunduğunda ayrıca adıyla yazılmalıdır:
| Ürün tipi | Etikette belirtme eşiği |
|---|---|
| Durulanmayan ürünler (krem, parfüm, losyon) | %0,001 üzeri |
| Durulanan ürünler (şampuan, sabun, duş jeli) | %0,01 üzeri |
2023/1545 ile ne değişti?
Avrupa Komisyonu'nun (AB) 2023/1545 sayılı tüzüğü, etikette beyan edilmesi gereken koku alerjenleri listesini önceki 24'ten 80'in üzerine çıkarmıştır. Geçiş takvimi şöyledir:
- 31 Temmuz 2026'dan itibaren piyasaya yeni arz edilen ürünler yeni kurallara uymalıdır.
- 31 Temmuz 2028'e kadar önceki kurallara göre piyasaya arz edilmiş ürünlerin satışına izin verilir.
Türkiye'de kozmetik ürünler 8 Mayıs 2023 tarihli ve 32184 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kozmetik Ürünler Yönetmeliği'ne tabidir ve yönetmelik AB mevzuatıyla uyumlu hazırlanmıştır. Güncel ek listeler ve değişiklikler için TİTCK duyurularını takip etmenizi öneririz.
Üretici olarak neler yapmalısınız?
- Kullandığınız her koku için tedarikçinizden IFRA uygunluk bilgisini isteyin.
- Kokunun içerdiği alerjenleri ve oranlarını talep edin; ürününüzdeki son oranı kullanım oranınızla hesaplayın.
- Eşiği aşan alerjenleri etiketinizdeki içerik listesine ekleyin.
- Yeni alerjen listesine göre etiketlerinizi 2026 geçiş tarihinden önce gözden geçirin.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; ürününüze özel değerlendirme için güvenlilik değerlendiricinize veya mevzuat danışmanınıza başvurun.