Kısa cevap: Esans, kozmetik, temizlik ve ortam ürünlerine koku vermek için kullanılan konsantre koku karışımıdır. Aroma, gıdalara tat ve koku kazandıran ve gıda mevzuatına tabi hazırlıktır. Ekstrakt ise bir bitkinin bileşenlerinin bir çözücüyle elde edilmiş hâlidir; koku, renk veya bitkisel içerik amacıyla kozmetikten gıdaya kadar kullanılır.
Tanımlar tek tabloda
| Ürün | Nedir? | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| Esans (koku esansı) | Doğal ve sentetik aromatik bileşenlerden oluşan koku karışımı | Parfüm, sabun, şampuan, deterjan, mum |
| Aroma | Gıdaya tat ve koku veren hazırlık | Şekerleme, lokum, sakız, içecek, tatlı |
| Bitki ekstraktı | Bitkinin bileşenlerinin su, gliserin, alkol veya yağ ile elde edilmesi | Krem, şampuan, takviye, gıda |
| Esansiyel yağ | Bitkiden distilasyon veya soğuk sıkım ile elde edilen uçucu yağ | Aromaterapi, doğal koku, esans hammaddesi |
| Hidrosel | Distilasyonda esansiyel yağla birlikte elde edilen aromatik su | Tonik, yüz spreyi, formüllerde su fazı |
Esans ile esansiyel yağ aynı şey mi?
Hayır. Esansiyel yağ tek bir bitkiden elde edilen doğal bir hammaddedir (ör. lavanta yağı). Esans ise esansiyel yağlar da dahil olmak üzere çok sayıda bileşenin belirli bir koku profilini oluşturacak şekilde harmanlanmasıyla hazırlanır. Esansın avantajı, kokunun her partide aynı olması, farklı bazlarda kararlı kalması ve maliyetin öngörülebilir olmasıdır.
Aroma neden ayrı bir kategoridir?
Aromalar ağız yoluyla tüketilen ürünlerde kullanılır ve kozmetik kokulardan farklı olarak gıda mevzuatına tabidir. Bu nedenle kozmetik amaçlı bir esans gıdada; gıda aroması da kozmetik bir üründe gelişigüzel kullanılmamalıdır. Her iki alanda da tedarikçinin ürünün kullanım amacını açıkça belirtmesi gerekir.
Hangi ürün için hangisi?
- Parfüm, deodorant, kolonya: Parfüm esansı.
- Sabun, şampuan, duş jeli, krem: Kişisel bakım esansı; "doğal içerik" iddiası için ek olarak bitki ekstraktı.
- Deterjan, yumuşatıcı, yüzey temizleyici: Temizlik ve çamaşır esansları.
- Mum ve oda kokusu: Mum ve ortam kokuları.
- Lokum, şeker, sakız: Gıda aroması.
- Tonik ve yüz spreyi: Hidrosel; gerekirse hafif bir kozmetik esans.
Sonuç
Doğru seçim, ürünün kullanım amacına ve bazına göre yapılır. Kararsız kaldığınızda ürün tipinizi ve hedef profilinizi paylaşarak numune istemek, en hızlı ve güvenilir yoldur.